V.H. Odn(1907-1973.) je jedan od najznačajnih pesnika dvadesetog veka. Rođen je u Jorku, Ujedinjenom Kraljevstvu.  Poznat je po svojoj virtuoznosti i nepriskosnovenoj tehnici u pisanju poezije. Mnogi kritičari su govorili da je bio u mogućnosti da obične reči učini magičnim, stavljajući ih u različite pesničke forme.

Njegove najpoznatije pesme jesu „U čast krečnjaku“, „Septembar 1, 1939“, „Doba Aksnioznosti“ i mnoge druge.  Pored pesama, pisao je književne kritike, i zajedno sa Česterom Kalmanom, napisao je libreto za operu  „Život Razvratnika“ Igora Stravinskog.  Preminuo je u Austriji, gde je imao svoju letnju rezidenciju.

Ono što krasi poeziju V.H. Odna, pored ostalog, jeste i evolucija kroz koju je sam prošao kao pesnik. Na početku svoje pesničke karijere, smatrao je da pesnik treba da bude agent promene, i shodno sa tim učestovao je u Španskom građanskom ratu, gde je pomagao kao pisar.

V. H. Odn

Takođe je putovao u Kinu, sa cijem da iskusi i piše o Indo-Kineskom ratu. Bio je politički angažovan i njegove pesme su reflektovale njegova ubeđenja. Pesmu Španija je napisao kako bi opevao nadu u promenu i bolje sutra, ali je u svojim starijim danima, tu pesmu potpuno izbrisao iz svog opusa smatrajući je previše buntovničkom i neistinitom.

Pred Drugi svetski rat, preselio se u Ameriku, i tamo doživeo potpunu transformaciju svojih ubeđenja, ali i umetničkih interesovanja. Počeo je da piše o ljubavi, moralnosti, i od pesnika koji je pisao za javnost, postao je umetnik koji je svoj život posvetio pisanju o postojanju individue. Takođe je obnovio svoju veru i postao pasionirani poštovalac Hrišćanske religije.

Bio je veliki ljubitelj klasične umetnosti, i dela velikih majstora u svim sferama iste; smatrao je da su dela umetnika poput Tolstoja, Dostojevskog, Eliota i mnogih drugih, govorila o istini čoveka i njegovom položaju u životu i istoriji.

Njegov uticaj ostaje dominantan i danas, i mnogi kritičari ga smatraju jednim od najboljih pesnika dvadesetog veka. Njegove pesme ostaju relevantne, i svojim čitaocima nude priliku da zavire u same sebe i proniknu tajne čovekovog postojanja i odnosa koji čovek ima sa svetom oko sebe. Kao njegova zaostavština, ostale su mnogobrojne zbirke pesama i nekoliko tomova njegovih sabranih proznih dela (kritika i eseja).

Ovo je prevod njegove najpoznatije pesme i prekretnice u njegovom stvaralaštvu. Pored njenog istorijskog konteksta,  još jedna činjenica koja krasi ovu pesmu jeste da je sam pesnik u kasnijim izdanjima svojih sabranih dela promenio zadnji stih svoje pesme iz: Mi moramo voleti jedno drugoga ili umreti  u  Mi moramo voleti jedno drugoga i umreti.

1.  Septembar 1939.

Preveo Luko Paljetak

Sjedim u jednoj od krčmi uz čaše
U Pedeset i drugoj ulici
Kolebljiv i uplašen sada
Dok o nečasnom prljavom desetljeću
Gasne mi domišljatija nada:
Valovi gnjeva i straha
Kruže nad svjetlom i moć
Tame nad tlom zemaljskim šire,
Opsjedajući živote naše;
Ogavni zadah smrti
Vrijeđa Rujansku noć.

Istraživanjem pomnim bi se
Iskopati mogle uvrede sve
Od Luthera do naših dana
Koje su razbješnjivale kulturu,
Otkriti što se zbilo u Linzu,*
U što iščahurio
Umobolni se bog:
I ja i javnost znamo ono
Što uče u školi djeca sva,
Da oni kojima zla su nanesena
I sami čine zla.

Prognani Tukidid znáde
Sve što se govorom** reći da
O Demokraciji,
I što diktatori rade,
Starački gluposti zbore
Bešćutnom jednom grobu;
Sve proučeno u njegovoj je knjizi,
Otjerana prosvijećenost sva,
Uprava loša i jad,
Bol koja naviku stvara:
Sve njih nam opet valja snosit sad.

U ovom neutralnom zráku
U koji se tupi neboderi viju
Iskazujući punom visinom
Snagu Kolektivnoga Čovjeka,
Jezici svoje tašto suparničko
Opravdanje liju:
Ali tko može toliko biti živ da
U euforičnom istraje snu;
Iz zrcala ih u koje zure gleda
Lice imperijalizma
I međunarodna krivda.

Licu uz bar
Svakidašnjem svom danu drže se za skut:
Svjetla se ne smiju gasiti nikad,
Glazba se mora stalno čut,
Sve te konvencije zajednički se
Trude da stvore snažan privid
Ugođaja doma;
Da ne bismo shvatili u čemu je stvar,
Da smo izgubljeni u šumi gdje ima sila
Sablasti, kao djeca koja se noći boje,
Koja nikad sretna ni dobra nisu bila.

Najispraznije ratoborne trice
Što ih Značajne Ličnosti viču
Nisu grublje od naših želja:
Ono što ludi Nižinski piše
O Djagiljevu
Vrijedi i za normalno srce;
Jer zabluda što je prirođena zna se
Svakoj ženi i svakom muškarcu
Žudi ono što ne može imat,
Ne univerzalnu ljubav
Nego ljubav tek zá se.

Iz konzervativnog mraka
U moralni život i stanje
Putnici stižu čitavo vrijeme
Ponavljajući svoje jutarnje obećanje:
“Bit ću vjeran svojoj ženi,
Posvetit ću se više svom poslu”,
A bespomoćni se namjesnici bude
Da nastave svoju prinudnu igru:
Tko može ih otpustiti sada,
Tko može utjecati na gluhe,
Tko može naći jezik za nijeme?

Samo glas imam sad
Da srušim laž koja nagomilana vreba,
Romantičnu laž u svijesti
Osjetljivog običnog čovjeka
I laž Vlasti
Čije se zgrade penju do neba:
Nema ništa Državi slično
I nitko ne može opstati sam;
Ne dopušta izbirljivost glad
Građaninu ili policiji;
Voljeti moramo se, ili nam umrijet treba.

Nezaštićen u noći
U mrtvilu leži naš svijet;
Ipak porazbacane svuda
Točkice svjetla podrugljive moći
Blješte na svakom mjestu gdje Pravda
Mijenja njihove poruke:
O kad bih i ja, sastavljen kao i one
Od Erosa i praha,
Opsjednut i sam
Poricanjem i očajanjem
U potvrdan zasjao plam

 

 

 

DELI
Rođen u Jagodini 23. 4.1995. Student Svetske Književnosti sa kreativnim pisanjem na Bennington Koledžu u Vermontu, SAD.

Odgovori

Please enter your comment!
Please enter your name here