Knjige su za mnoge najpouzdaniji i najdraži prijatelji. S knjigama drugujemo kada niko drugi nije uz nas. Moguće da su upravo iz tog prijateljskog odnosa između čovjeka i knjige nastale i male naljepnice koje se mogu naći na koricama knjiga.

ekslibrisTaj mali, može se reći, umjetnički rad, urađen najčešće na papiru formata A6, naziva se ekslibris. Ona služi kako bi se indentifikovao vlasnik knjige.

„Ex-libris“ u bukvalnom smislu znači „iz knjiga“, da se označi iz čijih knjiga potiče označena. Naljepnica sadrži ime vlasnika izraženo na dekorativan način, a može čak i da se na njoj nalazi i grb.

Najraniji primjerci ekslibrisa se vežu za 15. vijek, kada je u Njemačkoj kaluđer Hildebrand Brandenburg dao se da se njegov grb izreže na drvetu i odštampa na listove kako bi označio knjige u manastiru Bukshajm. Zahvaljujući grupi umjetnika „Mali majstor“ ekslibris dobija svoje mjesto u umjetnosti.

Prvobitno ekslibirisi su umnožavani tehnikom bakroreza, akvatintom, a kasnije litografijom, linorezom, u novije vrijeme računarskom tehnikom.

Ekslibris kod nas

Ekslibris kod nas vodi porijeklo iz rukopisnih zapisa koji govore za koga su neke knjige pisane. Može se naći u Miroslavljevom jevanđelju, pisanom za kneza Miroslava. Ekslibrisom se može smatrati na neki način i znak Svetog Save, što bi značilo da je ekslibris ušao u upotrebu još u srednjem vijeku.

Prvi moderni, srpski ekslibris izradio je na latinskom jeziku 1774. godine Johan Ernest Mansfeld za Marka Đurkovića-Servijskog, a prvi ćirilični ekslivris štampan je za Petra II Petrovića Njegoša 1830. godine.

Krajem 19. vijeka  osnovana su udruženja ekslibrisa širom Evrope. „Ekslibris društvo Beograd“ je osnovano 1994. godine, a 1997. je osnovno „Ekslibris drutšvo Vojvodine“.

Danas se ekslibris ne izrađuje samo za potrebe knjiga, već se posmatra kao poseban dio umjetnosti. Tako danas možemo naići na konkurse za najbolje urađen ekslibris.

Oni oslikavaju ljubav i povezanost između knjiga i njihovog vlasnika.

POSTAVI ODGOVOR

Upišite komentar!
Upišite svoje ime

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.